ميرزا حسن حسينى فسايى
1353
فارسنامه ناصرى ( فارسى )
اهلش از باغستان ديمى و فاريابى باشد ، انواع درختان سردسيرى به نيكوئى يافت شود و در قريه « سياهو » و « فرخورج » نخلستان و درخت مركبات فراوان باشد و نارنگى اين دو قريه ، در بزرگى و خوش طعمى از همه نارنگيهاى جاى ديگر ، بهتر باشد و هريك نارنگى به اندازهء نارنج دوتائى و به وزن از 70 و 80 مثقال بگذرد . و قصبه اين ناحيه را نيز « فارغان » گويند ، از 80 فرسخ بيشتر از شيراز و 26 فرسخ در جانب مشرق « فرگ » افتاده است و نزديك به 300 درب خانه دارد ، همه را از خشت خام و گل و چوب ساختهاند و اين ناحيه را 13 ده آباد باشد : آشكار : 4 فرسخ در جانب مغرب « فارغان » است . به خون « 1 » : فرسخى جنوبى « فارغان » است . چاين « 2 » : 5 فرسخ مغرب « فارغان » است . زرهكان : 6 فرسخ مغربى « فارغان » است . سياهو « 3 » : 4 فرسخ بيشتر در جنوب « فارغان » است . سيرمند : 6 فرسخ ميانه جنوب و مغرب « فارغان » است . سيرو « 4 » : 6 فرسخ مغربى « فارغان » است . شميل : 6 فرسخ و نيم ميانه شمال و مغرب « فارغان » است . فارغان : همان قصبه اين ناحيه است . فرخورج : 6 فرسخ و نيم ميانه جنوب و مشرق « فارغان » است . ماشارى : 7 فرسخ و نيم ميانه جنوب و مشرق « فارغان » است . نسا : 2 فرسخ مغربى « فارغان » است . ناحيه فرگ « 5 » : درازى آن از قريه « همت » تا قريه « نصير آباد » نزديك به 12 فرسخ ، پهناى آن از 2 فرسخ بيشتر . محدود است از جانب مشرق به ناحيه « خشن آباد » و ناحيه طارم و از جانب شمال به نواحى نيريز و از جانب مغرب به نواحى داراب و از جانب جنوب به نواحى لارستان ، هواى اين ناحيه از داراب گرمتر و از بيشتر نواحى سبعه ملايمتر است ، درخت نخل جانب جنوبى اين ناحيه ، سه ساله و چهار ساله ثمر دهد مانند نخلستان قريه « مرز » و قريه « پدمى » . كشت و زرع آن ناحيه همه فاريابى است ، شتوى آن گندم و جو و صيفى شلتوك و ذرت و پنبه و كنجد است . چند درب باغ رعيتى در حوالى قصبه فرگ باقى مانده ، بيشتر درخت آن ، ليموست و هريك درخت ليمو ، 150 من به وزن شيراز ثمر دهد . شكار صحراى ناحيه فرگ ، آهو و دراج و كوهستان آن ، بز و پازن و قوچ و ميش كوهى و كبك و تيهوست . و اين ناحيه را 18
--> ( 1 ) . ( بخوان ) . كتاب جغرافيا و اسامى دهات كشور ، ج 2 ، ص 413 . ( 2 ) . ( جائين ) . كتاب جغرافيا و اسامى دهات كشور ، ج 2 ، ص 413 . ( 3 ) . ( سياهك ) . كتاب جغرافيا و اسامى دهات كشور ، ج 2 ، ص 413 . ( 4 ) . ( سيروئيه ) . كتاب جغرافيا و اسامى دهات كشور ، ج 2 ، ص 413 . ( 5 ) . از دهستانهاى داراب . ر ك : كتاب جغرافيا و اسامى دهات كشور ج 2 ، ص 293 : دهستان فرگ داراى 7 قريه است كه دو قريه آن كوهستانى و 5 قريه ديگر در جلگه . از ابنيه قديمى آن است : قلعه خرابهاى است به نام قلعه شاپور از دورهء ساسانيان ، امامزادهاى به نام چهل تن و قلعه بهمن . . . كتاب جغرافيا و اسامى دهات كشور ، ج 2 ، ص 291 .